Kupujesz pompę ciepła albo klimatyzację. Sprzedawca mówi „R32″. Sąsiad mówi „bierz propan”. Internet mówi „będzie zakaz”. A Ty nie wiesz, o czym oni w ogóle mówią.
To normalne. Jeszcze dwa lata temu nikt poza serwisantami nie musiał wiedzieć, jaki czynnik chłodniczy jest w jego urządzeniu. Działało – i tyle. Teraz Unia Europejska zmienia przepisy F-gazowe i nagle „R32″ albo „R290″ to nie numer katalogowy, tylko decyzja, która wpłynie na Twój portfel przez następnych 15 lat.
Wyjaśnimy to od podstaw. Bez chemii ze studiów, za to z konkretnymi datami, cenami i jednym prostym pytaniem na koniec.
Co robi czynnik chłodniczy w pompie ciepła i klimatyzacji
Czynnik chłodniczy to substancja krążąca w zamkniętym obiegu pompy ciepła lub klimatyzatora. Dzięki niej urządzenie przenosi ciepło – pobiera je z jednego miejsca i oddaje w innym. Bez czynnika Twoja pompa to metalowa skrzynka na ścianie.
Problem w tym, że najpopularniejsze czynniki syntetyczne – tzw. F-gazy – mają silny wpływ na ocieplenie klimatu. Mierzy się to wskaźnikiem GWP (Global Warming Potential). Im wyższy, tym gorzej dla atmosfery:
- R410A – GWP 2088. Starszy standard, wciąż w wielu działających urządzeniach.
- R32 – GWP 675. Obecny branżowy standard – lepszy od R410A, ale dla Unii wciąż za dużo.
- R290 (propan) – GWP 3. Czynnik naturalny, praktycznie zerowy wpływ. Przyszłość branży.
Unia postanowiła, że przyszłość to czynniki o niskim GWP. I napisała pod to rozporządzenie, które zmienia rynek krok po kroku.
Przepisy F-gazowe 2025–2027 – kalendarz zmian
To najważniejsza sekcja tego artykułu. Wytnij ją i przyklej na lodówkę.
Od 1 stycznia 2025:
Koniec produkcji nowych urządzeń stacjonarnych z R410A (GWP > 750) w UE. Jeśli masz R410A w domu – działa dalej, ale nowe sztuki znikają z rynku.
Od 1 stycznia 2026:
Serwisanci nie mogą już używać świeżego (nowego) R32 do napełniania i napraw. Dozwolony jest wyłącznie czynnik odzyskany z innych instalacji lub regenerowany. Podaż czynnika do serwisu klimatyzacji i pomp ciepła kurczy się. Popyt zostaje. Cena serwisu rośnie.
Od 1 stycznia 2027:
Zakaz wprowadzania do obrotu nowych klimatyzatorów split do 12 kW z czynnikiem o GWP ≥ 150. R32 ma GWP 675 – czyli wypada. Nowe splity będą pracować na R290 lub innym czynniku niskoemisyjnym.
Perspektywa 2030+:
Dalsze zaostrzanie limitów. Czynniki naturalne stają się normą, syntetyczne – wyjątkiem.
Czy trzeba wymienić pompę ciepła lub klimatyzację na R32?
Nie. To pytanie zadaje nam co trzeci klient, który przeczytał nagłówek o „zakazie pomp ciepła”. Żadnego zakazu używania nie ma i nie będzie. Twoje urządzenie na R32 czy R410A działa legalnie tak długo, jak chcesz je mieć. Wolno je serwisować. Wolno uzupełniać czynnik – tyle że odzyskanym lub regenerowanym, nie fabrycznie nowym.
Jedyne, co się zmienia, to koszt i dostępność serwisu w przyszłości oraz to, jakie nowe urządzenia będą na rynku.
R290 vs R32 – porównanie cen, wydajności i serwisu
| R32 (dziś popularny) | R290 / propan (przyszłość) | |
| GWP | 675 | 3 |
| Dostępność nowych urządzeń | Do końca 2026 (splity ≤12 kW) | Rosnąca oferta, norma od 2027 |
| Cena urządzenia (split 3,5 kW) | 4 500–7 000 zł | 6 000–9 000 zł |
| Cena serwisu dziś | Standardowa | Standardowa |
| Cena serwisu za 3–5 lat | Wyższa (ograniczona podaż czynnika) | Stabilna (propan jest tani i powszechny) |
| Efektywność energetyczna | Bardzo dobra | Porównywalna lub lepsza |
| Palność | Niska | Tak – propan jest palny (klasa A3) |
| Wymogi montażowe | Standardowe | Surowsze – wymaga przeszkolonego instalatora |
Różnica w cenie zakupu to dziś mniej więcej 1 500–3 000 zł na korzyść R32. Ale ta różnica maleje z każdym kwartałem – producenci skalują produkcję R290, ceny spadają.
Kiedy kupić klimatyzację lub pompę ciepła na R32
Nie każda sytuacja wymaga R290. Są przypadki, w których urządzenie na R32 w 2025 lub 2026 roku to rozsądna decyzja:
- Potrzebujesz klimatyzacji teraz, budżet jest ciasny. Różnica 2 000–3 000 zł to dla wielu ludzi argument. Urządzenie posłuży 10–15 lat – przez ten czas serwis nadal będzie dostępny.
- Kupujesz monoblok, nie split. Zakaz 2027 dotyczy splitów ≤12 kW, nie monobloków. Pompy ciepła monoblok na R32 będą w obrocie dłużej.
- Masz już jedno urządzenie na R32 i dokładasz drugie. Unifikacja czynnika chłodniczego w domu upraszcza serwis.
Kiedy wybrać czynnik chłodniczy R290 (propan)
- Budujesz dom i planujesz w nim mieszkać 20+ lat. Na horyzoncie 15–20 lat zerowy problem z serwisem wart jest początkowej dopłaty.
- Montujesz nowy system w 2027 roku lub później. To jedyna rozsądna opcja dla nowych splitów.
- Nie chcesz wracać do tematu. R290 to czynnik naturalny – żadne przyszłe rozporządzenie go nie ograniczy.
Czy propan R290 w klimatyzacji jest bezpieczny?
R290 to propan – ten sam gaz, który masz w kuchence turystycznej. Jest palny. Dlatego urządzenia na R290 mają ścisłe normy dotyczące ilości czynnika, wentylacji pomieszczenia i umiejscowienia instalacji.
Czy to niebezpieczne? Nie – pod warunkiem prawidłowego montażu klimatyzacji lub pompy ciepła. Ilość propanu w klimatyzatorze split to ok. 300–500 g. Dla porównania: butla turystyczna zawiera 400 g i nikt jej się nie boi.
Ale to oznacza jedno: montaż urządzeń na R290 powinien robić instalator z certyfikatem F-gazowym i doświadczeniem z czynnikami klasy A3, a nie najtańsza ekipa z ogłoszenia.
Dlaczego o czynnik chłodniczy pytasz akurat serwis, a nie sprzedawcę
Bo sprzedawcy nie serwisują tego, co sprzedali. Montują, wystawiają fakturę i znikają. Serwisant zostaje – i to on za dwa lata musi znaleźć czynnik do Twojego urządzenia, naprawić wyciek, wymienić sprężarkę.
W Treinstal montujemy i serwisujemy. Jako certyfikowany partner Kaisai (klimatyzacja) oraz autoryzowany serwis York, Galmet i Stiebel Eltron (pompy ciepła) mamy dostęp do części, czynników i wsparcia producenta. Doradzamy nie to, co mamy akurat w magazynie, ale to, co za pięć lat nadal będzie łatwe i tanie w obsłudze.
Zanim podpiszesz umowę – zapytaj o czynnik chłodniczy
Jeśli ktoś proponuje Ci urządzenie, zadaj jedno pytanie: „Jaki czynnik i co z serwisem za 5 lat?”. Jeśli odpowiedź brzmi „jakoś to będzie” – masz odpowiedź.
Chętnie przejdziemy to z Tobą punkt po punkcie. Bezpłatnie.
Treinstal – montaż i serwis klimatyzacji oraz pomp ciepła. Kolno, Łomża, Pisz, Grajewo i okolice.
Telefon: +48 602 757 825 · kontakt@treinstal.pl